Aggregaat kopen: koop ik een nieuwe of gebruikte?

Een betrouwbare stroomvoorziening is op veel bedrijven onmisbaar. Op het erf, tijdens werkzaamheden op afstand van het elektriciteitsnet, op een bouwplaats of als noodstroomvoorziening kan een aggregaat uitkomst bieden. Maar welk aggregaat past bij de toepassing? En is het verstandiger om een nieuwe machine te kopen of juist een goed gebruikt exemplaar?

De juiste keuze hangt onder meer af van het benodigde vermogen, het aantal draaiuren, de gewenste betrouwbaarheid en de manier waarop het aggregaat wordt aangedreven. Wie een gebruikt aggregaat koopt, doet er bovendien goed aan de machine vooraf grondig te controleren.

Voor elke toepassing het juiste aggregaat

Aggregaten zijn verkrijgbaar in uiteenlopende uitvoeringen en vermogens. De keuze wordt vooral bepaald door de werkzaamheden waarvoor de stroomvoorziening nodig is en door de apparatuur die ermee moet worden aangedreven.

• Benzineaggregaat: een benzineaggregaat is vaak compact en gemakkelijk te verplaatsen. Deze uitvoering is vooral geschikt voor lichtere werkzaamheden en tijdelijk gebruik.
• Dieselaggregaat: dieselaggregaten zijn beschikbaar in veel verschillende vermogens. Ze worden veel gebruikt voor professionele, agrarische en langdurige toepassingen waarbij betrouwbaarheid en continu vermogen belangrijk zijn.
• Aftakasaggregaat: een aftakasaggregaat, ook wel trekkeraggregaat genoemd, wordt aangedreven door de aftakas van een tractor. Een aparte verbrandingsmotor is daardoor niet nodig. Voor agrarische bedrijven die al over een geschikte tractor beschikken kan dit een interessante oplossing zijn.

Waarvoor wordt een aggregaat gebruikt?

Een aggregaat kan voor verschillende toepassingen worden ingezet. Denk bijvoorbeeld aan werkzaamheden op locaties waar geen netaansluiting aanwezig is, maar ook aan situaties waarin tijdelijk extra vermogen nodig is.

• Noodstroom: een aggregaat kan belangrijke installaties en machines tijdens een stroomstoring van elektriciteit voorzien.
• Tijdelijke stroomvoorziening: bijvoorbeeld op een bouwplaats, evenement of locatie waar geen geschikte netaansluiting beschikbaar is.
• Agrarische werkzaamheden: voor het aandrijven van machines, pompen, ventilatoren en andere elektrische apparatuur.
• Werkplaats en onderhoud: voor elektrisch gereedschap, compressoren, lasapparatuur en andere machines.

De toepassing bepaalt voor een belangrijk deel hoeveel vermogen nodig is en welke uitvoering het meest geschikt is.

Hoeveel vermogen heb je nodig?

Een van de belangrijkste vragen bij het kopen van een aggregaat is hoeveel vermogen nodig is. Het vermogen van aggregaten wordt vaak uitgedrukt in kVA. Kijk daarbij niet uitsluitend naar het maximale vermogen dat op de machine staat vermeld, maar vooral naar het vermogen dat het aggregaat langdurig kan leveren.

Maak eerst een overzicht van de apparaten en machines die gelijktijdig gebruikt worden. Tel het normale vermogen bij elkaar op en houd vervolgens rekening met machines met een elektromotor. Pompen, compressoren, ventilatoren en andere elektromotoren kunnen bij het starten tijdelijk aanzienlijk meer vermogen vragen dan tijdens normaal bedrijf.

Ook de aansluiting is belangrijk. Controleer of u een 230 volt- of 400 volt-aansluiting nodig heeft en of het aggregaat geschikt is voor één- of driefasige apparatuur.

Voorbeeld:

Een aggregaat dat te klein wordt gekozen, kan overbelast raken. Dat kan leiden tot spanningsproblemen, storingen of schade aan het aggregaat en de aangesloten apparatuur. Bij twijfel is het daarom verstandig om het benodigde vermogen samen met een leverancier of specialist te bepalen.

Dieselaggregaat of aftakasaggregaat?

Voor agrarische bedrijven is vooral de keuze tussen een zelfstandig dieselaggregaat en een aftakasaggregaat interessant. Beide systemen hebben hun eigen voordelen.

1. Dieselaggregaat: een dieselaggregaat beschikt over een eigen motor en kan daardoor onafhankelijk van een tractor worden gebruikt. Dat is handig wanneer het aggregaat regelmatig wordt ingezet of als vaste noodstroomvoorziening beschikbaar moet zijn.
2. Aftakasaggregaat: bij een aftakasaggregaat levert de tractor via de aftakas de benodigde aandrijving. Een aparte motor op het aggregaat is daardoor niet nodig. Dit kan aantrekkelijk zijn wanneer op het bedrijf al een geschikte tractor aanwezig is.

Bij een aftakasaggregaat moet uiteraard worden gecontroleerd of de tractor voldoende vermogen kan leveren en of het benodigde aftakastoerental overeenkomt met de specificaties van het aggregaat. Ook moet de aftakasbeveiliging in goede staat zijn.

Nieuw of gebruikt aggregaat?

Een nieuw aggregaat kopen biedt de meeste zekerheid over de technische staat. De koper beschikt over een machine zonder draaiuren en krijgt afhankelijk van de leverancier en het product garantie. Bovendien zijn nieuwe modellen vaak voorzien van moderne techniek en actuele beveiligingssystemen.

Een gebruikt aggregaat kan daarentegen financieel aantrekkelijk zijn. Zeker bij professioneel uitgevoerde machines kan een goed onderhouden gebruikt aggregaat nog jarenlang betrouwbaar functioneren. De lagere aanschafprijs betekent echter niet dat iedere tweedehands machine een goede koop is. De technische staat en onderhoudshistorie zijn minstens zo belangrijk als de prijs.

In het algemeen is een nieuw aggregaat vooral interessant wanneer betrouwbaarheid van groot belang is of wanneer de machine veel draaiuren gaat maken. Een gebruikt aggregaat kan juist aantrekkelijk zijn voor incidenteel gebruik of wanneer de aanschafprijs zwaar meeweegt.

Gebruikt aggregaat kopen: waar moet je op letten?

Bij een gebruikt aggregaat is het verstandig om de machine uitgebreid te controleren voordat u tot aankoop overgaat. Kijk niet alleen naar het aantal draaiuren en het uiterlijk. Een aggregaat kan er netjes uitzien, terwijl er technisch toch het nodige aan de hand is.

1. Draaiuren en onderhoud: vraag hoeveel uur het aggregaat heeft gedraaid en of de urenstand aantoonbaar is. Vraag ook naar onderhoudsbeurten, facturen en eventueel een onderhoudsboekje.
2. Koude start: laat een motor bij voorkeur starten terwijl deze nog koud is. Zo krijgt u een beter beeld van de staat van de motor dan wanneer de verkoper de machine vooraf al heeft warmgedraaid.
3. Motor controleren: let tijdens het starten en draaien op abnormale geluiden, onregelmatig lopen, lekkages en overmatige rookontwikkeling.
4. Generator testen: laat het aggregaat daadwerkelijk stroom leveren. Nog beter is het wanneer de machine onder belasting kan worden getest.
5. Spanning en frequentie: controleer of de uitgangsspanning en frequentie stabiel blijven tijdens het draaien en bij belasting.
6. Elektrische installatie: controleer stopcontacten, CEE-aansluitingen, kabels, schakelaars en beveiligingen. Beschadigde kabels of aansluitingen kunnen gevaarlijke situaties veroorzaken.
7. Koeling: controleer bij een motoraggregaat de radiateur, ventilator, slangen en koelvloeistof. Een goed werkende koeling is vooral bij langdurige belasting belangrijk.
8. Brandstofsysteem: controleer de brandstoftank, leidingen en aansluitingen op lekkage en vervuiling. Bij machines die lange tijd hebben stilgestaan kan het brandstofsysteem extra aandacht nodig hebben.
9. Typeplaatje: controleer fabrikant, type, serienummer, bouwjaar, vermogen, spanning en andere technische gegevens. Deze gegevens moeten overeenkomen met de informatie van de verkoper.
10. Aftakasaandrijving: controleer bij een aftakasaggregaat de aftakas, beschermkap, koppeling en de algemene staat van de generator.

Let op deze rode vlaggen

Een aantal signalen verdient extra aandacht bij de aankoop van een gebruikt aggregaat. Wees bijvoorbeeld voorzichtig wanneer een verkoper geen onderhoudshistorie kan overleggen of wanneer de machine niet onder belasting mag worden getest.

• de draaiuren zijn niet aantoonbaar;
• er is geen onderhoudshistorie beschikbaar;
• de machine kan niet koud worden gestart;
• de motor lekt olie of koelvloeistof;
• het toerental of de spanning blijft niet stabiel;
• er is opvallend veel rookontwikkeling;
• kabels, stekkers of aansluitingen zijn beschadigd;
• het typeplaatje ontbreekt;
• de verkoper kan geen duidelijke reden geven waarom de machine wordt verkocht.

Een lage aanschafprijs is niet altijd een voordeel. Wanneer kort na aankoop een motorrevisie, generatorreparatie of andere grote reparatie nodig blijkt, kan een goedkoop aggregaat uiteindelijk duurder uitvallen dan een duurder maar goed onderhouden exemplaar.

Vraag de verkoper naar de onderhoudshistorie

Bij een tweedehands aggregaat is de onderhoudshistorie belangrijke informatie. Vraag daarom wanneer de olie en filters voor het laatst zijn vervangen en of belangrijke onderdelen in het verleden zijn gerepareerd of vervangen.

Vraag ook waarom het aggregaat wordt verkocht. Een machine die jarenlang als noodaggregaat heeft gestaan, kan relatief weinig draaiuren hebben maar wel lang ongebruikt zijn geweest. Controleer in dat geval extra goed de accu, brandstofvoorziening, slangen, afdichtingen en elektrische installatie.

Wat kost een aggregaat uiteindelijk?

De aanschafprijs is slechts een deel van de totale kosten. Vooral wanneer een aggregaat veel uren draait, kunnen brandstofverbruik en onderhoud een aanzienlijk verschil maken.

Let daarom bij het vergelijken van machines ook op het brandstofverbruik, onderhoudsintervallen, de beschikbaarheid van onderdelen en de kosten van filters en andere slijtdelen. Een iets duurder aggregaat met een gunstig verbruik en een goede onderdelenvoorziening kan op langere termijn voordeliger zijn.

Nieuw of gebruikt: welke keuze past bij u?

Een nieuw aggregaat is vooral interessant wanneer betrouwbaarheid vooropstaat, de machine veel uren gaat draaien of wanneer u geen risico wilt lopen op onverwachte reparatiekosten. Een gebruikt aggregaat kan juist een aantrekkelijke keuze zijn wanneer u de machine minder vaak gebruikt en een goed onderhouden exemplaar voor een scherpe prijs kunt vinden.

Let bij de keuze vooral op het benodigde vermogen, de gewenste aansluiting, het aantal draaiuren, de aandrijving en de omstandigheden waarin het aggregaat wordt gebruikt. Bij een gebruikte machine zijn daarnaast de onderhoudshistorie en een goede technische inspectie essentieel.

Voor agrarische bedrijven kan ook een aftakasaggregaat het overwegen waard zijn. Wanneer al een geschikte tractor beschikbaar is, kan hiermee een praktische en veelzijdige noodstroomvoorziening worden gerealiseerd zonder dat het aggregaat over een eigen verbrandingsmotor hoeft te beschikken.